In totaal
116.871
steunbetuigingen
 


 

UIT VRIJE WIL


Uit Vrije Wil heeft zich op 28 november 2013 opgeheven. Vanaf februari 2010 heeft zij actie ondernomen om stervenshulp bij voltooid leven wettelijk mogelijk te maken. Zelfbeschikking en professionele, beroepsmatige hulp zijn daarbij de kernbegrippen. Ons doel hebben wij helaas na drie en half jaar nog niet bereikt. Het is aan anderen - wellicht een (iets) jongere generatie dan de leden van de initiatiefgroep - om onze inzet voort te zetten.

 

De initiatiefgroep Uit Vrije Wil heeft haar gedachtegoed overgedragen aan de NVVE, de meest geëigende organisatie om de strijd voort te zetten. Dat gebeurde tijdens een NVVE-symposium waar Yvonne van Baarle, oprichtster en voorzitter van Uit Vrije Wil, haar afscheidsspeech hield.

 

Deze website blijft nog een jaar in de lucht. Dit om steunbetuigers van het Burgerinitiatief Voltooid Leven, sympathisanten en belangstellenden van de ontwikkelingen op de hoogte te houden. Momenteel is het laatste nieuws dat Minister Schippers bereid is een ‘Commissie van Wijzen’ in te stellen om te bezien of de regels ruimer gesteld kunnen worden, zodat zorgvuldige hulp bij zelfdoding van oude mensen ook juridisch mogelijk wordt. Voorzitter van de beoogde adviescommissie zal oud-ombudsman Marten Oosting zijn. Voor het overige is nog niets naar buiten gebracht.

 

Hieronder wordt u in de eerste plaats geïnformeerd over de resultaten van Uit Vrije Wil tot nu toe. Vervolgens wordt uiteengezet dat de drie wegen voor hulp bij voltooid leven thans door de politiek geblokkeerd zijn. Tenslotte krijgt u inzicht in de acties die geleid hebben tot de positie van Uit Vrije Wil in het debat en de positieve gevolgen daarvan.

 

DE VERDIENSTEN VAN UIT VRIJE WIL

 

Het Burgerinitiatief Voltooid Leven waarvan de start op 10 februari 2010 plaatsvond, heeft veel los gemaakt. 116.871 personen onderschreven in zeer korte tijd de volgende doelstelling: De legalisatie van stervenshulp aan ouderen die hun leven voltooid achten. Dit op hun nadrukkelijk verzoek en onder voorwaarden van zorgvuldigheid en toetsbaarheid.

 

Met voldoening kunnen wij terugkijken op de volgende resultaten:

 

-       De maatschappelijke discussie heeft geleid tot een toename van het maatschappelijk draagvlak;

-       Het taboe op praten en schrijven over het sterven en de dood is doorbroken;

-       Het onderwerp ouderen die hun leven voltooid achten staat op de politieke agenda;

-       De artsenorganisatie KNMG is door Uit Vrije Wil tot een ruimer standpunt gebracht;

-       De ’Commissie van Wijzen’ die Minister Schippers gaat instellen lijkt verdacht veel op de door Uit Vrije Wil gepromote Staatscommissie Voltooid leven.

 

DRIE WEGEN VOOR HULP BIJ VOLTOOID LEVEN GEBLOKKEERD

 

Ouderen met voltooid leven staan volledig in de kou als zij om hulp vragen. Drie wegen voor hulp bij voltooid leven worden geblokkeerd:

 

  1. De Euthanasiewet;
  2. De wet Stervenshulp aan ouderen van Uit Vrije Wil;
  3. De weg die Albert Heringa heeft gevolgd.

 

Ad 1.

De Euthanasiewet is door het arrest Brongersma inhoud kwijtgeraakt. Sinds die tijd is het niet gelukt de wet terug te brengen in haar oorspronkelijke bedoeling. Voltooid leven, klaar met leven, levensmoeheid valt er buiten. Bovendien is het niet meer van deze tijd om de arts een bepalende rol te geven in de zorgvuldigheidseis ‘uitzichtloos en ondraaglijk lijden’. De KNMG blijft volhouden dat voltooid leven buiten het medisch grondlijden valt, terwijl zij aan de andere kant van mening is dat de professionele standaard niet in marmer is gehouwen.

 

Iemand helpen bij de geboorte is geen probleem, maar wanneer hulp gevraagd wordt bij het zelfgewilde einde laat de arts het afweten. Wél heeft de KNMG onder druk van Uit Vrije Wil haar standpunt over de reikwijdte van de Euthanasiewet verruimd. Een optelsom aan ouderdomskwalen, zonder dat één van deze kwalen fataal hoeft te zijn, valt nu ook binnen deze wet.

 

Ad2.

Uit Vrije Wil heeft een proeve van wet gemaakt om aan te tonen hoe hulp bij voltooid leven wettelijk geregeld kan worden. Het kabinet en de meerderheid van de Tweede Kamer wijzen het burgerwetsvoorstel echter af. Zie verderop in dit verslag.

 

De proeve van wet van Uit Vrije Wil verduidelijkt de handelwijze. Volgens deze wet toetst een opgeleide, BIG-geregistreerde stervenshulpverlener of een vraag om hulp bij zelfdoding vrijwillig, weloverwogen en duurzaam is. ‘Uitzichtloos en ondraaglijk lijden’ is geen criterium voor beoordeling door anderen, de oudere bepaalt dat zelf. De hulpverlener biedt de oudere vervolgens professionele ondersteuning en hulp. Ook reikt zij/hij het dodelijke middel aan. Dit alles is omkleed met veel waarborgen voor zorgvuldigheid en toetsbaarheid. Uit Vrije Wil pleit niet voor vrije verkrijgbaarheid van euthanatica. Dat is maatschappelijk onaanvaardbaar.

 

Ad3.

De weg die Albert Heringa heeft gevolgd door zijn moeder Moek hulp bij zelfdoding te verlenen, is de derde geblokkeerde weg. Heringa is immers door de rechter schuldig bevonden, zonder strafoplegging. Het OM is in hoger beroep gegaan.

 

Of deze weg begaanbaar moet worden is de vraag. Grootste probleem daarbij is de oncontroleerbaarheid van de hulp wanneer artikel 294, lid 2 uit het Wetboek van Strafrecht geschrapt gaat worden. Hulp is niet zondermeer ‘goed’. Er kunnen economische en emotionele motieven aan ten grondslag liggen als familie, vrienden of buren de hulpverlener worden. Bovendien speelt onkunde, het ontbreken van de nodige kennis bij het toedienen van dodelijke middelen, een rol. Het kan ernstig fout gaan. Voor Uit Vrije Wil telt zwaar de zorgvuldigheid van onafhankelijke en deskundige hulp; familieleden krijgen daarin bij het levenseinde van naasten geen betwistbare rol.

 

DE CONCRETE GESCHIEDENIS VAN UIT VRIJE WIL

 

Uit Vrije Wil kwam met een reuze klap binnen. Tien dagen na de persconferentie in Nieuwspoort en de lancering van de website op 10 februari 2010 waren al de voor het burgerinitiatief benodigde 40.000 steunbetuigingen binnen. Uiteindelijk werden op 18 mei 2010 116.871 (schriftelijke en digitale) steunbetuigingen bij de Tweede Kamer ingediend.

 

Van begin af aan heeft een initiatiefgroep van min of meer bekende Nederlanders de kar getrokken. Ouderen die voor ouderen opkomen en zich verdienstelijk hebben gemaakt in de politiek, kunst en cultuur, de media, de gezondheidszorg en de wetenschap. De Initiatiefgroep Uit Vrije Wil heeft bestaan uit:

 

Hedy d’Ancona, Yvonne van Baarle, Wouter Beekman, Frits Bolkestein, Mies Bouwman, Marie-José Grotenhuis, Eylard van Hall, Jit Peters, Milly van Stiphout-Croonenberg, Theo Strengers, Eugène Sutorius, Dick Swaab, Katuscha Tellgen, Jan Terlouw, Paul van Vliet.

 

Omdat een burgerinitiatief voor behandeling in de Tweede Kamer een uitgewerkt voorstel moest zijn, heeft de initiatiefgroep een proeve van wet gemaakt. Eugène Sutorius en Jit Peters namen het voortouw. Dit wetsvoorstel diende als uitgangspunt voor de hoorzitting van de commissies voor Veiligheid en Justitie en voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport op 16 februari 2011 waarin leden van de initiatiefgroep de gelegenheid kregen de voorgestane maatregelen te verduidelijken. 

 

Vervolgens werden op 18 mei 2011 rondetafelgesprekken gevoerd met ethici, wetenschappers, relevante organisaties, publicisten en ervaringsdeskundigen.

 

In de aanloop naar het Kamerdebat heeft ook de NVVE zich niet onbetuigd gelaten. Zij promootte de website Geachtekamerleden.nl waarop 4200 burgers reageerden met vaak schrijnende verhalen over de dood van een geliefd persoon. Op 17 januari 2012 kregen de woordvoerders ethiek van de politieke partijen 1000 geselecteerde, gebundelde verhalen over voltooid leven als petitie aangereikt.

 

Het burgerinitiatief werd in de Tweede Kamer uiteindelijk plenair behandeld op 8 maart 2012. Dat was een bijzondere gebeurtenis. Het NOS-journaal besteedde er uitvoerig aandacht aan. Ook voor de leden van de Tweede Kamer was het buitengewoon. Zo vaak komt het niet voor dat een burgerinitiatief op de agenda staat.

 

Door de aangenomen motie-Klijnsma werd bepaald dat het burgerinitiatief betrokken zou worden in de kabinetsreactie op de tweede evaluatie van de Euthanasiewet. Het burgerinitiatief was dus behandeld, maar kwam toch ook weer terug.

 

Op 30 september 2013 kreeg Uit Vrije Wil voor het laatst de gelegenheid haar standpunt in de Tweede Kamer toe te lichten. Dat was in een rondetafelgesprek dat de Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport hield over de tweede evaluatie van de Euthanasiewet en de kabinetsreactie daarop. Uit de voorliggende kamerstukken bleek het volgende. 

 

Het kabinet is van mening dat er na jarenlange discussie een evenwicht is gevonden voor het handelen rond het levenseinde. (Uit Vrije Wil deelt deze mening in het geheel niet, want de discussie is nog nooit zo hoog opgelaaid.) De hoofdredenering om het wetsvoorstel van Uit Vrije Wil af te wijzen is echter dat het zich niet goed zou verhouden tot het huidige stelsel. (In het position paper van Uit Vrije Wil wordt dat weerlegd.)


Hiermee is een einde gekomen aan Uit Vrije Wil en het door haar geïnitieerde burgerinitiatief. Ons doel - een veilige hulpverlenersroute voor oude mensen van 70 jaar en ouder die hun leven voltooid achten - is nog niet bereikt, maar de initiatiefleden zijn ervan overtuigd: het komt! 

 


Deze site wordt t/m 2014 aangehouden teneinde belangrijk nieuws en toekomstige ontwikkelingen met u te kunnen delen. (Update 4 juni 2014)

 

 

 

 

 

Deel deze site met uw relaties: